Öykü- Hicret Birik- Artizler Kahvesi

Metin Ekrem Bey, yirmi sene evvel İstanbul’da bir üniversiteyi kazanınca memleketini terk etmişti. Mahallede sözü geçen, dediğim dedik yönüyle maruf Muharrem Dayı’nın oğluydu.  Valizini hazırlayıp gideceği gün Muharrem Dayı karşısında durarak kollarını açmış, “Getmeeee!” diye bağırmıştı. Lâkin ne hacet! Metin Ekrem Bey babasının omzuna çarpıp onu yere düşürmüş, arkasına bakmadan çekip gitmişti. Gidiş o gidiş. İstanbul’da tahsil görürken bir yandan da sanatla ilgilenir olmuştu. Bilhassa sinemaya meftun olan bu asi talebe bir vakit sonra dersleri boşlayıp senaryo yazmaya karar vermişti. Yazdıklarına büyük hayranlık duyan garibim, bir avuçluk kafasının içine koca âlemleri sığdırdığını zannediyordu.  Her gün Artizler Kahvesine uğruyor, altın kıymetiyle ölçtüğü kelimelerini tartacak bir sarraf arıyordu.  İşte böyle bir gün, yine Artizler Kahvesinde oturmuş sanatından anlayacak birisini gözetlerken, kahvenin işletmecisi Zeki, hemen yanındaki masanın yanına gelip elindeki gazeteyi üstüne serdi. Küçük plastik tabaklarda kahvaltılık cacık, çakırçilli, yanına da beş bayat ekmek koydu. Ardından yaşı geçmiş işi bitmiş eski artistler tek tek gelip teşrif ettiler.  Hırpani kıyafetler içinde saçı başı dağınık beş kişiydiler. İştahla kahvaltı yaparken aynı iştahla muhabbet ediyorlardı. Metin Ekrem Bey çaktırmadan onları dinlemeye koyuldu. Bir taraftan da önündeki not kâğıdına duyduklarını yazmaya çalışıyordu.

***

GÜNDÜZ- KAHVEHANE

İSMET: Ulan karı da gençti o vakitler. Dudağımızın üstünde bıyık pırıl pırıl, cebimizde mangır şıkır şıkırdı. İstanbul’u geç, dünya ayağımızın altında. Canın nereyi çekiyorsa, Paris mi? Hooop, iki kişilik biletin cebinde. Eğlen babam eğlen! Sabah kalkar düşerdik yollara; Kalamış, Bebek, Tarabya, dolaş dur oğlum! Ne günlerdi be!

İsmet'in karşısında oturan Reşat, başını sallar. Tam o sırada kapının önünden geçen birini görür. Elini havaya kaldırıp seslenir.

REŞAT: Fahri geliyor, bak hele! Fahriii! Fahriii!

Fahri, kapının önünde bir an duraksar, eğilip içeriye bakar, gülümseyerek yanlarına gider.

FAHRİ: Afiyet olsun!

REŞAT: Gel gel, birlikte olsun!

FAHRİ: Aç değilim abi ya, bi sigara altı yaparım ama.

Reşat, yanındaki boş masaya uzanıp bir sandalye çeker.

REŞAT: Öyle ayaküstü tıktıklamak olmaz, otur işte.

FAHRİ: Yok be abi, oturmayacağım. Şu küçük ekmek parçasına bir zeytin iliştiriverirsen kâfi.

Reşat, çaycıya doğru bakınır.

REŞAT: Yahu bırak Fahri. Zeki! Oğlum! bi çay daha çek buraya!

Fahri, bir parça ekmekle, bir zeytini ağzına atar. Lokmasını çiğnerken konuşur.

FAHRİ: Yok abi, aç değilim dedim ya. Yolda Nevin’i gördüm, selamı vardı. Bir akşam gelin, balkon çakırkeyif özledi, dedi.

Masadakiler birbirine bakar. İsmet, çayından küçük bir yudum alır.

SABRİ: Hangi Nevin?

FAHRİ: Abi, bizim Enver’in Nevin. İsmet abim bilir, değil mi?

İsmet doğrulur. Yüzüne eski bir filmi hatırlamış gibi bir ifade yerleşir.

İSMET: Nevin’le Hancılar filminde oynamıştık. O dönem, Enver filmde ucuza çalışacak güzel bir kadın arıyor. Tabii büyük artizler yanaşmıyor, karınları tok. Enver’de de onları ekstradan doyuracak para yok, yeni girmiş bu işlere. Baktı olacak gibi değil, az paraya kanaat eden bir gaco bulma hevesiyle Kuştepe’nin yokuşuna tırmandı. Nevin’i orada gördü. Körpe bir kızcağızdı o vakitler, kolundan tuttuğu gibi yanımıza getirdi. Akşamına da Feriköy’deki apartman dairesine. Sonradan öğrendik, kızcağızın kapı kapalıymış, Enver zorla açmış o gece.

Masada kısa bir sessizlik olur. Reşat, çay tabağındaki kaşığı alıp boş bardağın içine bırakır. Dışarıdan bir araba kornası duyulur.

REŞAT: Yaman adamdı Enver.

SABRİ: Hassiktir oğlum! Adamın derdi sanat mıydı sanki?

Fahri, ağzındaki lokmayı bitirir. Gözlerini masadakilerin üzerinde gezdirir.

FAHRİ: Eee abi, sanat karı içindir!

Hepsi kafalarını sallayarak güler. İsmet, gülerken öksürmeye başlar. Öksürürken de konuşmayı sürdürür.

İSMET: Piç Sami’yi hatırlıyor musunuz?

SABRİ: Unutulur mu ya! Sakalcı köpek!

Sabri, sandalyesini biraz geriye iter.

İSMET: Adamın filmleri iyi tuttu ama beş para etmezdi. Denizdeki Gaza filmindeki o sahne neydi ulan!

Reşat, anlatılan sahneyi gözünde canlandırmaya çalışır. Bir eliyle havada dalga hareketi yapar. Tekrar gülmeye başlarlar.

REŞAT: Denizin kenarında bir papaz istavroz çıkarırken aniden deniz kabarıyor, içinden üç adam boyunda bir asker çıkıyordu. Sonra da sahne birden Osmanlı Sarayı’na dönüyor, padişahın karşısında oturan bir ulema, Musa’nın denizi yardığı hikâyeyi anlatıyordu.

SABRİ: Eşref Abi demişti, rüzgâr nereden eserse, şerefsizin yelkeni oraya dönerdi.

İSMET: Yelkeni geç, dümeni hep yüksek yerlere kırardı.

FAHRİ: Ekmek parası be abi!

REŞAT: Sanat para içindir diyorsun.

FAHRİ: Öyle değil de...

Fahri, cümlesinin devamını getiremez.

SABRİ: Bırak oğlum, adam kendisine hayır getirene piyaz kesiyor, işine yaramayana sirke satıyordu.

İSMET: Öyle olmasa, devenin götünü yağlayacak kabiliyet yoktu herifte!

Reşat, bakışlarını İsmet’e çevirir.

REŞAT: Sonuç?

Sabri, hiç düşünmeden cevap verir.

SABRİ: Namı büyük senarist Sami Samimi Bey!

Masada yeniden kahkahalar kopar. Zeki, elinde çay tepsisiyle masanın yanından geçerken başını iki yana sallar. Adamların bu bitmek bilmeyen eski hikâyelerini kaçıncı kez dinlediğini kendisi de unutmuştur.

FAHRİ: İşler böyle yürüyor be abi! Ülkede sanatı takan yok.

REŞAT: Şu halimize bak, iki yüz elli gram cacığa mecbur kaldık.

Sabri, masanın ortasındaki boş tabağa bakar.

SABRİ: Sami gibi yağ mı karıştırsaydık cacığa oğlum!

İsmet elini havada savurur. Konunun daha fazla uzamasından sıkılmıştır.

İSMET: Ehhhh! Boş verin! Altı keriz, akşama Nevin’deyiz!

Reşat, birden ciddileşir. Başını Fahri'ye çevirir.

REŞAT: Rakıyı nasıl alacağız?

Fahri, gerinerek gülümser.

FAHRİ: Nevin, almayın, dedi. Yeni kırığı dolaba üç şişe göbek rakısı koymuş.

Sabri'nin gözleri parlar.

SABRİ: Ohhhh! Avantadan çöküyoruz desene!

İsmet, elini kaldırıp bir şeyler yazıyormuş gibi yaparak çaycıya seslenir.

İSMET: Zeki! Oğlum hesaba yaz!

Zeki, tepsiyi kolunun altına sıkıştırıp masaya yaklaşır. Adamların yüzüne bakar, sonra boş çay bardaklarını toplar.

ZEKİ: Abi, ahiretteki hesaba mı? Kaç sene oldu kuruş dönmüyor sizden!

İSMET: Aç oğlum eski bir filmimizi izle! Sen öde kolaysa hesabımızı!

Zeki başını sallayarak uzaklaşır.

Fahri, cebini yoklar. Bir süre aradıktan sonra buruşmuş sigara paketini çıkarır.

REŞAT: Ver lan bir cigara!

Fahri, paketten son sigarayı çıkarır, parmaklarının arasında tutarak masadakilere gösterir.

FAHRİ: Son dal abi, herkes bi fırt çeksin.

Beş adam sigarayı sırayla elden ele dolaştırır. Duman, masanın üzerinden usul usul yükselir. Bir süre kimse konuşmaz. Tablada dönen zarların sesi duyulur. Ardından kalkıp ağır adımlarla kahveden çıkarlar.

***

Masadaki gazetenin üstünde bir sinek vızıldayarak uçuşuyordu. Bardakların kenarına işeme çaya karışan şekerin köpüğü yapışmıştı. Metin Ekrem Bey yazdıklarına göz gezdirdi. Ardından sıkılarak ayağa kalktı. Az evvel altı kişinin birlikte içtiği sigara masadaki metal çay tabağının içinde tütüyordu. Usulca yaklaşıp izmariti aldı, son yudumu somurdu, dudaklarına acı bir tat yerleşti. Çekti gitti.